Jak rośnie ryż? Ile pracy wymaga jego uprawa?

3 października 2016

jak-rosnie-ryz-33

Upał. Wilgotność 90%. Duchota, jakiej nie spotkacie na kontynencie europejskim. Do tego żar lejący się z nieba. Toż to niemal sam równik! Praca w takich warunkach nie należy do przyjemności nawet w klimatyzowanym biurze. A co dopiero na polu, po którym chodzi się po kostki, a często nawet do kolana w błocie. Wyobrażacie sobie to? Mi było trudno i choć wiedziałam, że to nie jest prosty kawałek chleba, to tak naprawdę nie miałam pojęcia ile pracy i wysiłku kosztuje wyprodukowanie jednej paczki ryżu. Ryżu, po który bezrefleksyjnie schodzimy do osiedlowego sklepu. Płacimy 2-5 zł i idziemy go gotować. Wydaje się proste, prawda? Ale ta historia ma drugie dno. To, które nie ma miejsca w Europie, ale w Chinach, Indiach i Indonezji – u trzech największych producentów tego zboża na świecie, a także w kilkudziesięciu mniejszych państwach, w których jest także uprawiany. Jak rośnie ryż – zobaczcie na własne oczy, zapraszam Was na tarasy ryżowe na Bali.

Jak rośnie ryż

Jak rośnie ryż – klimat:

Ryż to wymagająca roślina. Musi mieć wilgotno i ciepło. Do jego kwitnienia niezbędna temperatura to 22-30°C, a do dojrzewania 20 °C – tak temperatura musi się utrzymywać zwykle przez 2-3 miesiące, w zależności od gatunku i długości procesu. Ryż lubi podłoże gliniaste – takie, które można łatwo formować w tarasy i które trzyma wodę. Skoro lubi ciepło, to jest uprawiany w strefie klimatu tropikalnego – na zboczach gór, ale i na terenach płaskich – m.in. w deltach rzek.

Jak rośnie ryż

Jak rośnie ryż – krok po kroku:

1. Siewki i sadzonki

Zacznijmy od tego, że nasiona ryży wysiewa się, a po 25-50 dniach siewki przesadza na pola, gdzie rośliny rosną zanurzone w wodzie do głębokości 5-10 cm. To bardzo ciężka praca, gdyż w momencie przesadzania ryżowe poletka już są zalane wodą. A skoro gleba jest gliniasta, to woda robi się szybko mętna. W poletkach bardzo często można spotkać węże! Tak, dobrze czytacie. WHO uważa, że w rejonach tropikalnych, jak Bali, praca na polach ryżowych niesie największe ryzyko.

jak-rosnie-ryz-35

W wodzie pływa kobra plująca (mierząca po ok. 1,5 metra długości), jak i kobra królewska (mierząca ponad 4 m długości). Popularny jest też jadowity niemrawiec pospolity (dochodzący do 90 cm). Można spotkać także wiele niejadowitych gatunków pytona. Pewnie zastanawiacie się co robią tam węże? Otóż żywią się gryzoniami, ptakami i żabami, które także upatrzyły sobie poletka ryżowe i postanowiły w nich się osiedlić. Z powodu wybicia wielu węży, nawet w celu konsumpcji, ekosystem ryżowych poletek został zachwiany i bywa, że gryzonie niszczą plony. Chcąc być rolnikiem w Indonezji trzeba mieć świadomość niebezpieczeństw. Zastanawiacie się pewnie dlaczego, skoro ryzyko jest tak duże, ludzie nie zakładają ochronnych butów np. kaloszy? Otóż powiem Wam, że trudno byłoby wytrzymać choćby kwadransę w takim obuwiu, a poza tym musiałyby być to bardzo wysokie kalosze – ponad kolano. W tej temperaturze nie byłoby to możliwe, dlatego rolnicy chodzą boso.

jak rośnie ryż

Na Bali, jak i w wielu miejscach w Indonezji czy też w Japonii, najbardziej popularna metoda to tarasowanie pól ryżowych i tworzenie małych poletek usytuowanych jedno pod drugim. Pola zasilane są bez przerwy w czystą wodę, która przelewa się przez nie (samo przelewanie widać na poniższym zdjęciu – mały strumyk z boku tarasu).

jak rośnie ryż

2. Wzrost ryżu i pielęgnacja

Po posadzeniu ryż rośnie przez 2-3 miesiące, ale nie myślcie, że zostawia się go samego sobie. Cały czas trzeba o niego dbać, bo w takim klimacie bardzo szybko zaczynają rozprzestrzeniać się chwasty. Rolnicy chodzą po polu z małą maczetą w kształcie wąskiego księżyca i wyrywają nieproszonych intruzów.

Dodatkowo zdarza się, że poletka, pod wpływem ciągle przemieszczającej się wody, są podmywane. Wówczas trzeba je naprawiać. Widać to na poniższym zdjęciu – tu poletka są czyszczone po plonach i naprawiane. Woda została spuszczona i zostało tylko błoto.

jak rośnie ryż

Jak widzicie sama uprawa ryżu jest bardzo skomplikowana. Wszystkie czynności wykonuje się ręcznie – nie ma maszyn, nie ma też unijnych dopłat. Ryż na Bali kosztuje grosze, ale bez niego ludzie często by nie przeżyli – to podstawowe jedzenie na wyspie.

jak-rosnie-ryz-19

Osuszone pole ryżowe

jak-rosnie-ryz-14

Pole ryżowe przygotowywane do obsadzenia

jak-rosnie-ryz-15

jak rośnie ryż

Wsadzone przed momentem szczepki

jak rośnie ryż

3. Zbiory

Na około 2 tygodnie przez zbiorami spuszcza się wodę z poletek. Dopiero kiedy ryż podeschnie i przybierze żółty odcień zaczynają się zbiory. Uczestniczą w nich całe wspólnoty. Bo na Bali jednego pola nie uprawia jedna rodzina, a pomagają im ludzie z okolicy. A jako, że ryż na poszczególnych poletkach znajduje się w różnym stadium wzrostu, to rolnicy przemieszczają się z pola na pole. Nie ma żniw w jednym terminie, tak jak w Polsce. Tu żniwa trwają praktycznie cały rok, a na jednym polu w ciągu roku jest od 3 do 4 zbiorów. Ryż zbiera się ręcznie, gdyż na małe tarasy nie wjechałaby żadna maszyna.

jak-rosnie-ryz-24

4. Suszenie, prażenie i oddzielanie ziaren od źdźbeł

Po zebraniu ryż jest suszony – zajmuje to do 2 tygodni. Potem jest prażony, by łuska się otworzyła oraz łuskany. Dopiero na tym etapie można mówić o białych ziarenkach, które wszyscy znamy.

jak rośnie ryż

Ryż ok. 2-3 tygodni przed zbiorami

jak rośnie ryż

5. Obróbka ziaren

Na koniec następuje obróbka ziaren – w zależności od gatunku ryżu i celu jego zastosowania. Ryż można kupić oczyszczony i nieoczyszczony, może być polerowany lub nie. Wszystko zależy od produktu finalnego. Dopiero tak przygotowane ziarenka są pakowane i trafiają do sprzedaży.

jak-rosnie-ryz-26

jak-rosnie-ryz-25

 

jak-rosnie-ryz-28

Jak rośnie ryż – podsumowanie:

I na koniec krótkie wyjaśnienie: mam świadomość, że ryż rośnie też w Europie. Głównym europejskim producentem tego zboża są Włochy, a za nimi jest Hiszpania, Grecja i Portugalia. Różnica jest jednak taka, że ryż europejski uprawiany jest na terenach płaskich, na bardzo dużych obszarach, ze wsparciem ryżowych kombajnów i mnóstwa automatyki. Uprawa ryżu w Europie, poza tym, że ryż tu także stoi w wodzie, niewiele różni się od uprawy innych zbóż jak żyta czy pszenicy.

jak-rosnie-ryz-31

Źdźbła ryżu po deszczu

jak rośnie ryż

Kwitnący ryż

A prawda jest taka, że ryż do Polski wcale nie przyjeżdża z Włoch czy Hiszpanii – no chyba, że arborio lub carnaroli na risotto lub hiszpański bomba lub calasparra do paelli. Kupując kolejną paczkę ryżu w sklepie pomyślcie o ludziach, którzy ciężką pracą go dla Was zasadzili, zadbali i zebrali w Azji. Przypomnijcie sobie ten wpis. I podajcie go dalej, jeśli uważacie, że jest tego wart.

Do przeczytania!

E.

jak-rosnie-ryz-18

jak-rosnie-ryz-11

jak-rosnie-ryz-36

jak rośnie ryż

Najbardziej strome i jednocześnie najbardziej malownicze tarasy ryżowe w Tegalalang

jak rośnie ryż

Tegalalang

Podobne wpisy

Komentarze

8 odpowiedzi na “Jak rośnie ryż? Ile pracy wymaga jego uprawa?”

  1. TMpodróżniczo napisał(a):

    Bardzo interesujący wpis, z którego można się czegoś dowiedzieć. Zdawałem sobie sprawę z tego, że na obszarach, gdzie rośnie ryż (jest ciepło, wilgotno) czyhają różne niebezpieczeństwa ze strony zwierząt. Szkoda, że i tak trudna praca jest obarczona dodatkowymi ryzykami. Kiedyś chciałbym zobaczyć pola ryżowe. Pozdrawiam serdecznie T. 🙂

    • Madame Edith napisał(a):

      T., ja też wiedziałam o wężach i trudzie pracy, ale szczerze powiem, że nie sądziłam, iż jest to aż tak skomplikowane i że wszystkie czynności robi się ręcznie. Mam wielki szacunek do balijskich rolników. Praca przy w takim klimacie na zewnątrz jest mordercza.

    • ma napisał(a):

      Najbliżej Polski to na Węgrzech są uprawy ryżu

  2. Lech napisał(a):

    Bardzo fajnie opisałaś temat i jak na Ciebie przystało podeszłaś do tego perfekcyjnie.
    Osobiście najbardziej lubię ryż Basmati, który musi być prawidłowo ugotowany aby „odkrył” swój wspaniały smak.
    Otóż ryż Basmati najpierw płuczę kilka razy a potem moczę w wodzie ok. 20 minut (można nieco dłużej). Potem wrzucam na gotującą się wodę i gotuję krótko tak ok. 4 minut. Musi być „na ząb” bo dojdzie pod wpływem temperatury po ugotowaniu.
    Absolutnie NIE WOLNO przegotować ryżu Basmati bo straci swój smak i aromat a jako, że jest droższy od „zwykłego” ryżu to pieniądze w błoto 🙂

    • Madame Edith napisał(a):

      Leszku, bardzo lubię ten ryż, choć używam go naprzemiennie z dzikim, brązowym i jaśminowym. To trochę jak z kaszą – jak jem ciągle gryczaną, to mi się nudzi i potem przez pół roku po nią nie sięgam 😉 Ale masz rację to pyszny gatunek. Odkąd mam ryżowar każdy ryż gotuję właśnie w nim. Super urządzenie – bardzo polecam! Trzeba tylko znaleźć na niego odrobinę miejsca w kuchni, bo jest spory.

  3. magrest napisał(a):

    Przepiękne zdjęcia!

  4. czyszczenie napisał(a):

    Zdjęcia powalają, jak żywe,
    tylko pozazdrościć 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Tutaj możesz dodać zdjęcie do komentarza

Jak rośnie ryż? Ile pracy wymaga jego uprawa?


Upał. Wilgotność 90%. Duchota, jakiej nie spotkacie na kontynencie europejskim. Do tego żar lejący się z nieba. Toż to niemal sam równik! Praca w [...]
@MadameEdith on Instagram