Jak rośnie ryż? Ile pracy wymaga jego uprawa?

3 października 2016

jak-rosnie-ryz-33

Upał. Wilgotność 90%. Duchota, jakiej nie spotkacie na kontynencie europejskim. Do tego żar lejący się z nieba. Toż to niemal sam równik! Praca w takich warunkach nie należy do przyjemności nawet w klimatyzowanym biurze. A co dopiero na polu, po którym chodzi się po kostki, a często nawet do kolana w błocie. Wyobrażacie sobie to? Mi było trudno i choć wiedziałam, że to nie jest prosty kawałek chleba, to tak naprawdę nie miałam pojęcia ile pracy i wysiłku kosztuje wyprodukowanie jednej paczki ryżu. Ryżu, po który bezrefleksyjnie schodzimy do osiedlowego sklepu. Płacimy 2-5 zł i idziemy go gotować. Wydaje się proste, prawda? Ale ta historia ma drugie dno. To, które nie ma miejsca w Europie, ale w Chinach, Indiach i Indonezji – u trzech największych producentów tego zboża na świecie, a także w kilkudziesięciu mniejszych państwach, w których jest także uprawiany. Jak rośnie ryż – zobaczcie na własne oczy, zapraszam Was na tarasy ryżowe na Bali.

Jak rośnie ryż

Jak rośnie ryż – klimat:

Ryż to wymagająca roślina. Musi mieć wilgotno i ciepło. Do jego kwitnienia niezbędna temperatura to 22-30°C, a do dojrzewania 20 °C – tak temperatura musi się utrzymywać zwykle przez 2-3 miesiące, w zależności od gatunku i długości procesu. Ryż lubi podłoże gliniaste – takie, które można łatwo formować w tarasy i które trzyma wodę. Skoro lubi ciepło, to jest uprawiany w strefie klimatu tropikalnego – na zboczach gór, ale i na terenach płaskich – m.in. w deltach rzek.

Jak rośnie ryż

Jak rośnie ryż – krok po kroku:

1. Siewki i sadzonki

Zacznijmy od tego, że nasiona ryży wysiewa się, a po 25-50 dniach siewki przesadza na pola, gdzie rośliny rosną zanurzone w wodzie do głębokości 5-10 cm. To bardzo ciężka praca, gdyż w momencie przesadzania ryżowe poletka już są zalane wodą. A skoro gleba jest gliniasta, to woda robi się szybko mętna. W poletkach bardzo często można spotkać węże! Tak, dobrze czytacie. WHO uważa, że w rejonach tropikalnych, jak Bali, praca na polach ryżowych niesie największe ryzyko.

jak-rosnie-ryz-35

W wodzie pływa kobra plująca (mierząca po ok. 1,5 metra długości), jak i kobra królewska (mierząca ponad 4 m długości). Popularny jest też jadowity niemrawiec pospolity (dochodzący do 90 cm). Można spotkać także wiele niejadowitych gatunków pytona. Pewnie zastanawiacie się co robią tam węże? Otóż żywią się gryzoniami, ptakami i żabami, które także upatrzyły sobie poletka ryżowe i postanowiły w nich się osiedlić. Z powodu wybicia wielu węży, nawet w celu konsumpcji, ekosystem ryżowych poletek został zachwiany i bywa, że gryzonie niszczą plony. Chcąc być rolnikiem w Indonezji trzeba mieć świadomość niebezpieczeństw. Zastanawiacie się pewnie dlaczego, skoro ryzyko jest tak duże, ludzie nie zakładają ochronnych butów np. kaloszy? Otóż powiem Wam, że trudno byłoby wytrzymać choćby kwadransę w takim obuwiu, a poza tym musiałyby być to bardzo wysokie kalosze – ponad kolano. W tej temperaturze nie byłoby to możliwe, dlatego rolnicy chodzą boso.

jak rośnie ryż

Na Bali, jak i w wielu miejscach w Indonezji czy też w Japonii, najbardziej popularna metoda to tarasowanie pól ryżowych i tworzenie małych poletek usytuowanych jedno pod drugim. Pola zasilane są bez przerwy w czystą wodę, która przelewa się przez nie (samo przelewanie widać na poniższym zdjęciu – mały strumyk z boku tarasu).

jak rośnie ryż

2. Wzrost ryżu i pielęgnacja

Po posadzeniu ryż rośnie przez 2-3 miesiące, ale nie myślcie, że zostawia się go samego sobie. Cały czas trzeba o niego dbać, bo w takim klimacie bardzo szybko zaczynają rozprzestrzeniać się chwasty. Rolnicy chodzą po polu z małą maczetą w kształcie wąskiego księżyca i wyrywają nieproszonych intruzów.

Dodatkowo zdarza się, że poletka, pod wpływem ciągle przemieszczającej się wody, są podmywane. Wówczas trzeba je naprawiać. Widać to na poniższym zdjęciu – tu poletka są czyszczone po plonach i naprawiane. Woda została spuszczona i zostało tylko błoto.

jak rośnie ryż

Jak widzicie sama uprawa ryżu jest bardzo skomplikowana. Wszystkie czynności wykonuje się ręcznie – nie ma maszyn, nie ma też unijnych dopłat. Ryż na Bali kosztuje grosze, ale bez niego ludzie często by nie przeżyli – to podstawowe jedzenie na wyspie.

jak-rosnie-ryz-19

Osuszone pole ryżowe

jak-rosnie-ryz-14

Pole ryżowe przygotowywane do obsadzenia

jak-rosnie-ryz-15

jak rośnie ryż

Wsadzone przed momentem szczepki

jak rośnie ryż

3. Zbiory

Na około 2 tygodnie przez zbiorami spuszcza się wodę z poletek. Dopiero kiedy ryż podeschnie i przybierze żółty odcień zaczynają się zbiory. Uczestniczą w nich całe wspólnoty. Bo na Bali jednego pola nie uprawia jedna rodzina, a pomagają im ludzie z okolicy. A jako, że ryż na poszczególnych poletkach znajduje się w różnym stadium wzrostu, to rolnicy przemieszczają się z pola na pole. Nie ma żniw w jednym terminie, tak jak w Polsce. Tu żniwa trwają praktycznie cały rok, a na jednym polu w ciągu roku jest od 3 do 4 zbiorów. Ryż zbiera się ręcznie, gdyż na małe tarasy nie wjechałaby żadna maszyna.

jak-rosnie-ryz-24

4. Suszenie, prażenie i oddzielanie ziaren od źdźbeł

Po zebraniu ryż jest suszony – zajmuje to do 2 tygodni. Potem jest prażony, by łuska się otworzyła oraz łuskany. Dopiero na tym etapie można mówić o białych ziarenkach, które wszyscy znamy.

jak rośnie ryż

Ryż ok. 2-3 tygodni przed zbiorami

jak rośnie ryż

5. Obróbka ziaren

Na koniec następuje obróbka ziaren – w zależności od gatunku ryżu i celu jego zastosowania. Ryż można kupić oczyszczony i nieoczyszczony, może być polerowany lub nie. Wszystko zależy od produktu finalnego. Dopiero tak przygotowane ziarenka są pakowane i trafiają do sprzedaży.

jak-rosnie-ryz-26

jak-rosnie-ryz-25

 

jak-rosnie-ryz-28

Jak rośnie ryż – podsumowanie:

I na koniec krótkie wyjaśnienie: mam świadomość, że ryż rośnie też w Europie. Głównym europejskim producentem tego zboża są Włochy, a za nimi jest Hiszpania, Grecja i Portugalia. Różnica jest jednak taka, że ryż europejski uprawiany jest na terenach płaskich, na bardzo dużych obszarach, ze wsparciem ryżowych kombajnów i mnóstwa automatyki. Uprawa ryżu w Europie, poza tym, że ryż tu także stoi w wodzie, niewiele różni się od uprawy innych zbóż jak żyta czy pszenicy.

jak-rosnie-ryz-31

Źdźbła ryżu po deszczu

jak rośnie ryż

Kwitnący ryż

A prawda jest taka, że ryż do Polski wcale nie przyjeżdża z Włoch czy Hiszpanii – no chyba, że arborio lub carnaroli na risotto lub hiszpański bomba lub calasparra do paelli. Kupując kolejną paczkę ryżu w sklepie pomyślcie o ludziach, którzy ciężką pracą go dla Was zasadzili, zadbali i zebrali w Azji. Przypomnijcie sobie ten wpis. I podajcie go dalej, jeśli uważacie, że jest tego wart.

Do przeczytania!

E.

jak-rosnie-ryz-18

jak-rosnie-ryz-11

jak-rosnie-ryz-36

jak rośnie ryż

Najbardziej strome i jednocześnie najbardziej malownicze tarasy ryżowe w Tegalalang

jak rośnie ryż

Tegalalang

Podobne wpisy

Komentarze

9 odpowiedzi na “Jak rośnie ryż? Ile pracy wymaga jego uprawa?”

  1. TMpodróżniczo napisał(a):

    Bardzo interesujący wpis, z którego można się czegoś dowiedzieć. Zdawałem sobie sprawę z tego, że na obszarach, gdzie rośnie ryż (jest ciepło, wilgotno) czyhają różne niebezpieczeństwa ze strony zwierząt. Szkoda, że i tak trudna praca jest obarczona dodatkowymi ryzykami. Kiedyś chciałbym zobaczyć pola ryżowe. Pozdrawiam serdecznie T. 🙂

    • Madame Edith napisał(a):

      T., ja też wiedziałam o wężach i trudzie pracy, ale szczerze powiem, że nie sądziłam, iż jest to aż tak skomplikowane i że wszystkie czynności robi się ręcznie. Mam wielki szacunek do balijskich rolników. Praca przy w takim klimacie na zewnątrz jest mordercza.

    • ma napisał(a):

      Najbliżej Polski to na Węgrzech są uprawy ryżu

  2. Lech napisał(a):

    Bardzo fajnie opisałaś temat i jak na Ciebie przystało podeszłaś do tego perfekcyjnie.
    Osobiście najbardziej lubię ryż Basmati, który musi być prawidłowo ugotowany aby „odkrył” swój wspaniały smak.
    Otóż ryż Basmati najpierw płuczę kilka razy a potem moczę w wodzie ok. 20 minut (można nieco dłużej). Potem wrzucam na gotującą się wodę i gotuję krótko tak ok. 4 minut. Musi być „na ząb” bo dojdzie pod wpływem temperatury po ugotowaniu.
    Absolutnie NIE WOLNO przegotować ryżu Basmati bo straci swój smak i aromat a jako, że jest droższy od „zwykłego” ryżu to pieniądze w błoto 🙂

    • Madame Edith napisał(a):

      Leszku, bardzo lubię ten ryż, choć używam go naprzemiennie z dzikim, brązowym i jaśminowym. To trochę jak z kaszą – jak jem ciągle gryczaną, to mi się nudzi i potem przez pół roku po nią nie sięgam 😉 Ale masz rację to pyszny gatunek. Odkąd mam ryżowar każdy ryż gotuję właśnie w nim. Super urządzenie – bardzo polecam! Trzeba tylko znaleźć na niego odrobinę miejsca w kuchni, bo jest spory.

  3. magrest napisał(a):

    Przepiękne zdjęcia!

  4. czyszczenie napisał(a):

    Zdjęcia powalają, jak żywe,
    tylko pozazdrościć 🙂

  5. elza napisał(a):

    Bardzo pouczający artykuł,wprawdzie szukałam do krzyżówki”jak nazywa się pole ryzowe po zbiorach”i dlatego na niego natrafiłam ale ze zdjęciami super

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Tutaj możesz dodać zdjęcie do komentarza

Jak rośnie ryż? Ile pracy wymaga jego uprawa?


Upał. Wilgotność 90%. Duchota, jakiej nie spotkacie na kontynencie europejskim. Do tego żar lejący się z nieba. Toż to niemal sam równik! Praca w [...]
@MadameEdith on Instagram